Video

Turkmenistan

Waar te beginnen bij Turkmenistan? De hoofdstad Asgabat behoort in ieder geval tot een van de vreemdste steden die wij op onze reis gezien hebben. De wegen zijn breed genoeg om er een Boeing 747 te laten keren. En aan beide zijden van deze enorme wegen staan honderden prachtige gebouwen met afwisselend moderne, Griekse en oud Romeinse stijlen. 

Een ding hebben de gebouwen allemaal gemeen, zij zijn minder dan 25 jaar oud en opgetrokken uit oogverblindend wit marmer. Elke rotonde is versierd met het een of ander bombastisch kunstwerk. 

 Er is zelfs een reuzenrad van bijna buitenaardse schoonheid. Waar je een normaal park verlicht met vier lantaarnpalen heb je er hier vierhonderd. En zoals een lokale Nederlander opmerkte, sommigen van die lantaarns zijn van de prijs van een Nederlandse doorzonwoning. Fonteinen waren in de aanbieding, je hebt er letterlijk honderden en dat midden in de woestijn bij 40 graden. Ook de moskee en het mausoleum van de vorige president behoren tot de mooiste en zeker duurste gebouwen die wij ooit gezien hebben. 

 Het lijkt er een beetje op of de ontwerpers van Las Vegas samen met Walt Disney en een aantal Italiaanse Carrera marmer verkopers de vrije hand hebben gekregen van de president waarbij geld geen rol speelde. De president komt ’s morgens naar het werk over zijn eigen privé weg, speciaal voor hem aangelegd. Er is zelfs een maand naar hem vernoemd. Kun je je voorstellen dat Hennelies op 27 Rutte jarig is. Overigens is energie, water, gezondheidszorg en scholing gratis in het land.

Buiten Asgabat houdt het snel op. De wegen door de katoenvelden gaan van slecht, slechter naar verschrikkelijk. Er zitten ook nieuwe stukjes weg tussen maar hier worden nieuwe wegen met ingebouwde gaten afgeleverd. Dat is om de automobilisten scherp te houden. We zagen onderweg een Mercedes die zo’n gat over het hoofd gezien had. Dat was de laatste keer dat die aan het verkeer deelnam. Maar wat je vooral scherp houd zijn het aantal politieagenten, zo’n twee per kilometer. Ze hebben allemaal een enorme pet en dikke buikjes want het leven lacht hen toe. Ze hebben een klein stokje bij zich waarmee ze de volgende auto met slachtoffer aanwijzen. Die moet dan alle papieren laten zien en zoals we allemaal weten is er gauw wat gevonden wat niet klopt. En dat gaat wat kosten. Op een gegeven moment stonden wij bij zo’n politiepost te wachten. Dus hielden de agenten een meloenenverkoper aan en gaven ons een meloen, vervolgens hielden ze een ijsco auto aan en gaven ons vier ijsjes. De politie blij, wij blij maar de leveranciers van al dat lekkers wat minder. 

In heel Turkmenistan mag de toerist alleen maar onder begeleiding rijden. Onze begeleider, Mischa genaamd, was een heel vriendelijk baas die over alles heel open praatte behalve over de dingen die wij graag wilden weten. Mischa heeft ons ook begeleid met zijn eigen Toyota Hilux in een twee daagse reis over vierhonderd kilometer dwars door de Karakum woestijn. Een fantastische tocht voor een paar jeeps door enorme zand duinen en uitgedroogde intra duin meren. Onderweg doorkruisten wij nog een kudde van honderden kamelen. 

De lunch kregen we in een minuscuul woestijn dorpje waar onze vrouwen werden meegenomen door lokale meisjes die hun de laatste Turkmeense mode showden. De mannen zagen hoe men een kameel kan aanduwen. Het ging niet volgens plan. De kameel wilde niet meewerken. 

De nacht hebben we doorgebracht in een ander woestijn dorp waar het Ipo lukte om de chief zo ongeveer de laatste diesel te ontfutselen. Het was ook wel nodig want de bodem van de tank was in zicht. Het einddoel van de tocht was de Darvaza gas krater. Een exploratie boring gezet door Russische geologen in de vijftiger jaren, die mis ging en nu nog brandt. Het brandend gebied heeft ongeveer de grootte van een voetbalveld en is vooral ’s avonds heel indrukwekkend. Wij hebben onze auto’s op gepaste afstand geparkeerd en hebben romantisch ge-BBQ’ed bij al dat natuurgeweld.

 

 De volgende dag wilden wij Turkmenistan verlaten maar omdat wij bij de verkeerde grenspost uitkwamen mochten we het land niet uit. Negentig kilometer verderop lukte het wel. De douane hier wilde dat we alles uit de auto’s naar binnen droegen en door de scanner duwden. Gelukkig konden we hen overtuigen dat vooral de daktent  moeilijk te demonteren was en eigenlijk de rest ook. Na een aantal uurtjes papiertjes in veelvoud invullen mochten we vertrekken naar Oezbekistan waarover een volgend keer meer.

Noord Oost Iran

Vanuit Yazd en na de geboorte van Fiene doorkruisen we in drie dagen de woestijnen in Iran: Dasht e Kavir en Dash e Lut. Het is een zeer afwisselend landschap en de temperatuur loopt - zoals dat een woestijn betaamd -  op tot over de 40 graden. Het grote voordeel is dat de hoeslakens die eens gewassen moesten worden in onze 'wasmachine' op onze privé camping door de wind sneller droog worden dan met een gemiddelde wasdroger. In een kwartiertje was alles kurkdroog.

De woestijn toont zijn diverse gezichten. Kale rotsachtige bergruggen tot 2000 meter hoog steken we over, aan de voet daarvan groene oases met kleine nederzettingen. Dan weer zandduinen of kale zout- en steenachtige vlakten. Wel fijn dat we dit vanuit onze auto's - zoevend over een prima asfaltweg - met airco aan kunnen aanschouwen. Nog fijner is het te merken dat na de olieverversing en olie- en luchtfilter vervanging de temperatuur van de auto van Ipo en Lies veel minder snel oploopt. Zo komen we nog ver.

Uiteindelijk belanden we in de derde grote stad van Iran: de voor Sjiieten heilige stad Mashad. In Mashad is het Mausoleum van Imam Reza te vinden, een belangrijk pelgimsoord voor alle moslims en tevens bedevaartsoord voor zieken (als in Lourdes). Ongelovigen hebben hier natuurlijk niets te zoeken. Toch lijkt het ons leuk een kijkje te nemen in het heiligdom. In de buurt daarvan wordt het - het is donderdagavond - steeds drukker. Uiteindelijk zien we duizenden mensen het zwaar beveiligde heiligdom ingaan. Liesbeth en Hennelies mogen, wanneer ze zich in gepaste lichte gordijnstof hullen, dat wel enorm afsteekt tegen alle zwart gesluierde vrouwen, en na gefouilleerd te zijn, ook naar binnen. Foto- en videocamera's mogen absoluut niet mee. Mobieltjes dan weer wel. Ook worden wij continu in de gaten gehouden. Ipo werd zelfs ondervraagd door de lokale CIA en foto's moesten gewist worden.

Wat we binnen het moskeeën complex zien is indrukwekkend of imponerend. Er zijn minstens vier pleinen vol met elk duizenden moslims die net aan het avondgebed zijn begonnen. De Imam draagt op zuivere toon voor. Wij lopen daar in verbazing omheen. De pleinen zijn minstens zo mooi als in Isfahan (helaas niet met een fotootje te illustreren). De grote pleinen met fonteinen zijn omgeven door met gekleurde tegeltjes versierde galerijen en bogen. Er zijn verschillende moskeeën met blauwige hoge façades en dikke minaretten en in het centrum is een met goud beklede moskee, het mausoleum van  Imam Reza ligt.  Religie leeft hier nog echt.

Na een bezoek aan het mausoleum van Ferdowsi, de schrijver van de Shanama - wie kent hem niet -  gaat we richting grens met Turkmenistan. De laatste etappe met twee vrije kampeerplekken gaat over een serie hoge bergruggen naar de laaggelegen grens met Turkmenistan. Hoog in de bergen komen we de veehouders tegen die met hun kudden koeien, schapen en geiten hogerop grazen. 

Als we afdalen, passeren we door irrigatie vruchtbare valleien. In het grensstadje worden we na het eten van een Iraanse hamburger verrast. Op de vraag waar we brood kunnen kopen legt hij in gebarentaal uit dat hij dat even regelt. En inderdaad worden er binnen vijf minuten door een taxi (!) vier platte broden bezorgd, die we vervolgens niet mogen afrekenen maar moeten 'betalen' door met hem op de foto te gaan. Nog steeds wil iedereen met ons op de foto.

In de hitte komen we bij de grens van Iran met Turkmenistan aan......