Noord Oost Iran

Vanuit Yazd en na de geboorte van Fiene doorkruisen we in drie dagen de woestijnen in Iran: Dasht e Kavir en Dash e Lut. Het is een zeer afwisselend landschap en de temperatuur loopt - zoals dat een woestijn betaamd -  op tot over de 40 graden. Het grote voordeel is dat de hoeslakens die eens gewassen moesten worden in onze 'wasmachine' op onze privé camping door de wind sneller droog worden dan met een gemiddelde wasdroger. In een kwartiertje was alles kurkdroog.

De woestijn toont zijn diverse gezichten. Kale rotsachtige bergruggen tot 2000 meter hoog steken we over, aan de voet daarvan groene oases met kleine nederzettingen. Dan weer zandduinen of kale zout- en steenachtige vlakten. Wel fijn dat we dit vanuit onze auto's - zoevend over een prima asfaltweg - met airco aan kunnen aanschouwen. Nog fijner is het te merken dat na de olieverversing en olie- en luchtfilter vervanging de temperatuur van de auto van Ipo en Lies veel minder snel oploopt. Zo komen we nog ver.

Uiteindelijk belanden we in de derde grote stad van Iran: de voor Sjiieten heilige stad Mashad. In Mashad is het Mausoleum van Imam Reza te vinden, een belangrijk pelgimsoord voor alle moslims en tevens bedevaartsoord voor zieken (als in Lourdes). Ongelovigen hebben hier natuurlijk niets te zoeken. Toch lijkt het ons leuk een kijkje te nemen in het heiligdom. In de buurt daarvan wordt het - het is donderdagavond - steeds drukker. Uiteindelijk zien we duizenden mensen het zwaar beveiligde heiligdom ingaan. Liesbeth en Hennelies mogen, wanneer ze zich in gepaste lichte gordijnstof hullen, dat wel enorm afsteekt tegen alle zwart gesluierde vrouwen, en na gefouilleerd te zijn, ook naar binnen. Foto- en videocamera's mogen absoluut niet mee. Mobieltjes dan weer wel. Ook worden wij continu in de gaten gehouden. Ipo werd zelfs ondervraagd door de lokale CIA en foto's moesten gewist worden.

Wat we binnen het moskeeën complex zien is indrukwekkend of imponerend. Er zijn minstens vier pleinen vol met elk duizenden moslims die net aan het avondgebed zijn begonnen. De Imam draagt op zuivere toon voor. Wij lopen daar in verbazing omheen. De pleinen zijn minstens zo mooi als in Isfahan (helaas niet met een fotootje te illustreren). De grote pleinen met fonteinen zijn omgeven door met gekleurde tegeltjes versierde galerijen en bogen. Er zijn verschillende moskeeën met blauwige hoge façades en dikke minaretten en in het centrum is een met goud beklede moskee, het mausoleum van  Imam Reza ligt.  Religie leeft hier nog echt.

Na een bezoek aan het mausoleum van Ferdowsi, de schrijver van de Shanama - wie kent hem niet -  gaat we richting grens met Turkmenistan. De laatste etappe met twee vrije kampeerplekken gaat over een serie hoge bergruggen naar de laaggelegen grens met Turkmenistan. Hoog in de bergen komen we de veehouders tegen die met hun kudden koeien, schapen en geiten hogerop grazen. 

Als we afdalen, passeren we door irrigatie vruchtbare valleien. In het grensstadje worden we na het eten van een Iraanse hamburger verrast. Op de vraag waar we brood kunnen kopen legt hij in gebarentaal uit dat hij dat even regelt. En inderdaad worden er binnen vijf minuten door een taxi (!) vier platte broden bezorgd, die we vervolgens niet mogen afrekenen maar moeten 'betalen' door met hem op de foto te gaan. Nog steeds wil iedereen met ons op de foto.

In de hitte komen we bij de grens van Iran met Turkmenistan aan......

Midden Iran

Iraans Geld

Om een gewoon Nederlands huis in Iran te kopen zou je 10 miljard Rials moeten neertellen. 10,000 Rials is ongeveer een kwartje. Dat zijn heel veel nullen. Maar het is nog veel ingewikkelder. De prijzen worden genoemd in Tomans, afgebeeld in 1000 Tomans en betaald in Rials en geen van die getallen zijn hetzelfde. Dus als een winkelier zegt dat hij 100 Tomans wil hebben, bedoelt hij 100,000 Tomans en moet je een miljoen Rials betalen. Ondanks deze logica kostte het ons toch enige tijd voordat we dat doorhadden. De bedragen zijn zo groot dat brandstof voor onze auto’s vaak in twee afzonderlijke tank sessies gevuld moeten worden waarbij wij uit het hoofd de twee waanzinnig grote getallen moeten optellen.

Elke keer weer opnieuw moeten we geholpen worden. Hoofden schuddend en met veel geduld helpen de Iraanse verkopers ons door her en der biljetjes uit onze opengehouden portemonnees te plukken en zo het gevraagde bedrag bijeen te sprokkelen. We voelen ons vaak 6 jarigen die net hebben leren rekenen voor de kassa bij de HEMA.

Diesel is ook een fenomeen apart. De hoeveelheid diesel is beperkt en kan alleen verkregen worden met een diesel tankkaart, die wij natuurlijk niet hebben. Dus moet Ipo bij elke tankbeurt proberen van iemand een tankkaart te lenen. En voor het gebruik van die kaart moet een premie betaald worden, daarover moet Ipo dan onderhandelen. Meestal is 100% gebruikelijk, maar soms is het meer. Dus in plaats van 7.5 cent/liter moet hij dan 15 cent/liter betalen, een som die Ipo natuurlijk lachend neertelt. Maar snel even tanken is er dus niet bij. Benzine kost volgens de verkoper 1 Toman, op de teller staat 1000 en we betalen 10,000 Rials, ongeveer 25 cent/liter, een bedrag dat Frus een permanente grijns bezorgt gezien de altijd dorstige Landcruiser.

Overigens werken bank kaarten en credit cards niet in Iran dus we hebben alles cash in Euro’s en Dollars mee moeten nemen.

Iraanse Sprookjessteden

Na Teheran en Khomeiny airport nabij Qom rijden we zuidwaarts naar het 'heartland'  van Iran. De snelweg ligt op de westgrens tussen woestijn Dahst-e-Kavir en het Zagros gebergte. Het wordt steeds warmer en leger. De kamelen zijn ingeruild voor vrachtwagens. Het uitzicht bestaat alleen nog uit kale vlakten, zoutige beddingen en hoge bergen. Onderweg is het enige vertier een stop bij een benzinestation, voor een lunch of voor water voor onze was.

 

Gelukkig worden deze ritten onderbroken door de sprookjesachtige - duizend en een nacht - steden die we bezoeken: Kashan, Isfahan en Yazd.

Kashan

In Kashan overnachten we in een mooi en rustig traditional hotel. In feite in een gerestaureerde, met modder bepleisterde grote woning met een grote binnenplaats, waar omheen kamers onder en boven de grond liggen. We bezoeken in Kashan twee moskeeën een waterrijke Perzische tuin. In Kashan lopen we, nadat we de laatste dagen tevergeefs telefonisch afspraken probeerden te maken, op de bazaar toch de Omaanse vrienden van Frus en Liesbeth tegen het lijf. Een gezellige avond met Goos en Agnes, Hinke en Maurice, Alexandra en Twan plus 6 kinderen en het uitwisselen van nieuws en reistips volgde. Het was zo gezellig dat we de foto vergeten zijn, sorry. Achteraf bleek Hennelies hen al op de foto te hebben zonder zich dit te realiseren. Stel je voor dat we hen in de bazaar niet opgemerkt hadden en dit in Nederland zouden zien.

Isfahan

Daarna volgt Isfahan. Aangekomen bij het hotel moeten we eerst nog even onze auto's achterom parkeren. Dat betekent eerst rustig een paar honderd meter achteruit door het voetgangersgebied, een U-turn in de hoofstraat waar een file staat, daarna enkele nauwe passages door de smalste stegen, waarna we de auto manoeuvreren op een oppervlakte die nog geen vierkante meter groter is dan de auto zelf. Daar draaien we natuurlijk onze handen niet voor om. Dit in tegenstelling tot een opgewonden Iraanse hotelgast die zijn auto na een halfuur nog niet uit dezelfde parkeerplaats kan rijden.

Isfahan is een hoogtepunt. Na de siësta lopen we argeloos een straatje verder en belanden we op het grote plein, waar de met kleurrijke tegeltjes belegde moskeeën en paleizen feeëriek verlicht zijn, het Iraanse volk lekker aan het picknicken is in het groene gras of een balletje trapt, rinkelende paard en wagens langskomen en sommigen voor het avondgebed naar de moskee gaan. Het is er gezelliger dan in het Vondelpark in de zomer. Een absoluut hoogtepunt. Ook de volgende dag is het plein en Isfahan prachtig wanneer we rustig de moskee, het plein, de bazaar en de beroemde bruggen bezoeken.

Yazd

Het meest zuidelijke punt dat we in Iran bereiken is Yazd (Shiraz moeten we gezien de tijd helaas overslaan, nog een keer terugkomen is een optie). In Yazd overnachten we ook in een traditional hotel, bezoeken we de mooie moskee en de bazaar. Waar Yazd het meest beroemd om is, zijn de eeuwenoude watersystemen. Door het graven van ondergrondse mijngangen (qanats) wordt op tientallen kilometers afstand grondwater afgetapt. Dit water stroomt onder zwaartekracht naar de stad waar het in ondergrondse reservoirs voor bewoners beschikbaar is voor drinken, wassen etc. om uiteindelijk te stromen naar de lager gelegen te irrigeren landbouw gebiedjes. De ondergrondse waterreservoirs worden koel gehouden door het unieke systeem van windtorens, de qanats blijven koel door vele verticale schachten langs het tracé, die ook dienen voor baggerwerkzaamheden en ander onderhoud. In het watermuseum heeft Ipo zijn hart op kunnen halen.

 

 

Bazaars

Een ding hebben alle Iraanse sprookjessteden gemeen. De bazaars. Uitgebreide overdekte doolhoven van smalle straatjes, waar alles te koop is: koperen pannen, Perzische tapijten, exotische kruiden, aardewerken souvenirs, schoenen en petten en dameskorsetten en dadels van Khartoem meneer. En opvallend veel aaneengesloten rijen winkels met gouden sieraden en ringen met edelstenen. Ons is verteld dat goud het standaard cadeau is dat je geeft bij een geboorte, een huwelijk, een babyshower, housewarming, etc. . De bazaars worden vooral door vrouwen bezocht. In de ochtend of 's avonds tussen 5 en 9. Daarbuiten is het een dooie boel. De mannen gaan - net als in Nederland - mee als pakezel. Ook wij hebben intussen al diverse nuttige souvenirs aangekocht die de mannen gedragen hebben.

Voor na en tijdens het winkelen, belanden we in traditioneel ingerichte eet- en theehuizen, oude hammans waar we kreunend en steunend maar liggend of in kleermakerszit onze maaltijden verorberen. Hadden we maar beter ons best gedaan op yoga. Dit wordt, ter afwisseling van de kip-, lam- en beefkebabs, gedoseerd afgewisseld met een bezoek aan een nep McDonalds.

Nieuwe wereldburger

Frus en Liesbeth kondigen met gepaste trots de geboorte van de kleindochter van Roland en Nanda, genaamd Fiene aan. Het is puur toeval dat zij dit als eersten mochten horen. De geboorte vond plaats toen zij zich midden in de Iraanse woestijn bij een bedevaartsoord bevonden (Chak Chak) met de enige telefoonpaal in de wijde omgeving. Juist op dat moment belde Roland, de trotse vader.